تفسیر قرآن در کلام امام هادی (علیه السلام)

"و من يَتَبدلُ الکفر بالايمان؛" يعني پس از پاسخ پيامبر صلي الله عليه وآله وسلم به ايشان که آن درخواست پيشنهادي به مصلحتشان نيست، و اگر هم درست و مصلحت باشد، پس از آوردن آن معجزات از سوي خداوند «چنانچه کسي کفر را با ايمان عوض کرد»، يعني به معجزات ايمان نياورد و کفر را با ايمان عوض کند، لجاجت ورزد و حجت راستين حق را نپذيرد، فقد ضلَ سواء السبيل؛ يعني از راهي که به بهشت ميرسد، گمراه شده و در راهي که به دوزخ ميرسد، گام نهاده است...».[3]

تفسير «ليغفر لک الله ما تقدم»[فتح/2]

استرآبادي نقل ميکند: از امام هادي عليه السلام درباره آيه «تا خداوند از گناه گذشته و آينده تو درگذرد»، پرسيدند. فرمود: پيامبر خدا صلي الله عليه وآله وسلم کدام گناه گذشته و آيندهاي دارد؟ اين گناهان گذشته و آيندهي شيعيان علي عليه السلام است که خدا آن را بر دوش پيامبر صلي الله عليه وآله وسلم مينهد و از همه به خاطر او در ميگذرد».[4]

فضيلت سوره «هل أتي»

شيخ طوسي نقل ميکند که علي بن عمر عطار گفت: در روز سهشنبه خدمت امام هادي عليه السلام رسيدم. فرمود: تو را ديروز نديدم. عرض کردم: در روز دوشنبه حرکت به سوي مقصد را دوست ندارم. امام هادي عليه السلام فرمود: اي علي! هر که ميخواهد خدا او را از شر روز دوشنبه حفظ کند، در رکعت اول نماز صبح آن، سوره هل أتي را بخواند. سپس امام هادي عليه السلام آيهي: فَوَقاهُمُ اللهُ و شَرَ ذلکَ الْيَوْمِ وَ لقاهُمْ نَضْرَةً وَ سروراً[انسان/11] را خواندند.[5]

تفسير «تبت يدا أبي لهب»

مجلسي نقل ميکند که متوکل روزي يک نويسندهي نصراني به نام ابا نوح را صدا کرد و اطرافيان باکنيه خواندن اهل کتاب را جايز نشمردند. متوکل استفتا کرد و پاسخهاي گوناگون شنيد. از امام هادي عليه السلام نيز آن را پرسيد. امام عليه السلام در پاسخ نوشت: بِسْمِ اللهِ الرَحْمنِ الرَحيم تبَتْ يَدا أبي لَهَبً. متوکل فهميد که جايز است؛ زيرا خدا کافر را با کنيه خوانده است.[6]

تفسير آيه «يوم يعض الظالم علي يديه»

علامه مجلسي نقل ميکند: به متوکل عباسي خبر دادند که امام هادي عليه السلام آيه شريفه يوم يعضُ الظالم علي يديه يقول يا ليتني...[فرقان/27] را بر خليفه اول و دوم تطبيق ميکند. متوکل گفت: با او چه کار کنيم؟ گفتند: مردم را جمع کن و از او در حضور مردم بپرس. اگر همان پاسخ را داد، مردم به حسابش ميرسند، و اگر غير آن را گفت، نزد ياران خود رسوا ميشود. متوکل هم قضات و بني هاشم و ياوران خود را فراخواند و در جمع آنان از امام هادي عليه السلام پرسيد. آن امام همان فرمود: اينان کساني هستند که خدا با کنايه از ايشان سخن گفته است و بر ايشان منت نهاده و عيبشان را پوشانده است. آيا امير ميخواهد آنچه را خدا پوشانده، آشکار کند؟ متوکل گفت: نه، نميخواهم.[7]

پی نوشت:

1.شیخ مفید، الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج1، ص 233

2. تفسير العياشي، ج1، ص105، ح311

3. بحارالانوار، ج17، ص421، ح47؛ فرهنگ جامع سخنان امام هادي، ص120ـ124

4. بحارالانوار، ج24، ص273، ح57؛ فرهنگ جامع سخنان امام هادي عليه السلام، ص152

5. الأمالي، شيخ طوسي، ص224، ح389

6. بحارالانوار، ج10، ص391، ح4؛ فرهنگ جامع سخنان امام هادي، ص154

7. بحارالانوار، ج30، ص246، ح113 و ج50، ص214، ح26

سخنان امام علی(ع) درباره ی قرآن...